ارتباط حسابدری با مالیات

مفهوم حسابداری مالیاتی

حسابداری مالیاتی عبارت است از محاسبات و ثبت‌های مربوطه به انواع مالیات‌هایی که به عملیات و عملکرد یک واحد تجاری مربوط می‌شود و از قوانین مالی و مالیاتی کمک می‌گیرد و به بررسی اثرات مالیاتی تجاری و اقتصادی واحد می‌پردازد .بسیاری از مؤسسات موظف به محاسبه سود مشمول مالیات و پرداخت مالیات بردرآمد به مراجع مالیاتی هستند.

گرچه ارقام درآمد و هزینه که مبنای محاسبه در آمد مشمول مالیات قرار می‌گیرند شبیه ارقامی هستند که برای تعیین سود در چارچوب اصلی پذیرفته شده حسابداری بکار می‌روند , اما این یکی نیستند. اختلاف آنها حائز اهمیت است و نمی‌توان برای محاسبه سود، به قوانین مالیاتی اتکا کرد؛ به عنوان مثال:

قوانین مالیاتی در برخی از کشورها اجازه می‌دهند که درآمد مشمول مالیات در مواردی بر مبنای حسابداری نقدی محاسبه شود، در حالی که اصول پذیرفته شده حسابداری چنین عملی را مجاز نمی‌داند و مبنای مورد قبول این اصول مبنای تعهدی است.

اگر مؤسسات پیش‌بینی کنند که نرخ‌های مالیاتی در آینده افزایش نمی‌یابد؛ معمولاً سعی می‌کنند که در دوره جاری، حداقل درآمد مشمول مالیات را گزارش و پرداخت مالیات بر درآمد را تا حد امکان به دوره مالی بعد موکول کنند.

این منظور با شناسایی هزینه در زودترین زمان مجاز قانونی شناسایی و درآمد در دیرترین زمان ممکن تأمین می‌شود؛درواقع نفس‌عمل، انتقال درآمد و هزینه از دوره‌ای به دوره دیگر است. معمولاً در بلند مدت، تفاوت چندانی بین جمع مبالغ درآمد و هزینه‌های محاسبه شده در چارچوب "اصول پذیرفته شده حسابداری" و بر مبنای "قوانین و مقررات مالیاتی"وجود نخواهد داشت.

در بسیاری از کشورها استفاده از هر دو روش گفته شده را در محاسبه سود مجاز دانسته اند که در نتیجه سود به دو رقم مختلف ارائه می‌شود. این دو رقم عبارتند از :

  1. سود گزارش شده در صورت‌های مالی در چارچوب اصول پذیرفته شده حسابداری و درآمد مشمول مالیات .
  2. بر مبنای قوانین و مقررات

مثال: طبق قانون مالیات‌های مستقیم ایران، هزینه ها و زیان‌ها در حد معین از لحاظ محاسبه درآمد مشمول مالیات قابل قبول است و زائد بر آن پذیرفته نمی‌شود؛ از این رو، اجرای مقررات قانونی موجب بروز اختلافاتی بین سود گزارش شده در صورت‌های مالی طبق اصول پذیرفته شده حسابداری و درآمد مشمول مالیات بر مبنای قوانین و مقررات مالیاتی می‌شود .

بطور کلی، مؤسسات باید درآمد مشمول مالیات خود را طبق مقررات قانونی و سود را بر اساس اصول پذیرفته شده حسابداری، محاسبه و گزارش کنند. موسسات عموماً از مقررات مالیاتی برای محاسبه درآمد مشمول مالیاتی پیروی می‌کنند در حالی که صورت‌های مالی خود را بر اساس اصول پذیرفته شده حسابداری تهیه می‌نمایند.

 

آرش قاسمی راد
1397/08/15