منظور از حسابداری صنعتی چیست؟

منظور از حسابداری صنعتی چیست؟

حسابداری صنعتی شاخه‌ای از هنر و فن حسابداری است که وظیفه جمع‌آوری اطلاعات مربوط به عوامل هزینه و محاسبه بهای تمام شده محصولات و خدمات را بر عهده داشته و با تجزیه و تحلیل و بررسی گزارش‌ها و راه‌های تولید، روش‌های کاهش بهای تمام شده تولیدات و خدمات را ارائه می‌نماید.

اهمیت حسابداری صنعتی: حسابداری صنعتی که گاهی اوقات به حسابداری مدیریتی نیز مشهور است باید به عنوان یک بازوی قوی در اختیار مدیریت در ارتباط با برنامه‌ریزی و کنترل فعالیت‌ها تلقی گردد. در حقیقت حسابداری صنعتی مدیر را با ابزار حسابداری مورد نیاز جهت برنامه‌ریزی، کنترل و ارزیابی عملیاتی مجهز می‌کند. مدیریت با استفاده از حسابداری صنعتی، بهای تمام شده تولیدات را محاسبه می‌کند و کنترل خود را بر روی هزینه‌های مواد، دستمزد و سایر هزینه‌های تولید اعمال می‌کند. مدیران اگر گزارشات دقیق و صحیحی از عوامل هزینه نداشته باشند در تصمیم گیری خود در راستای افزایش بهره‌وری و تولید یا دیگر تصمیم گیری‌های اساسی خود با مشکل مواجه خواهند شد.

کاربرد و وظایف حسابداری صنعتی: گاهی تصور می‌شود کاربرد حسابداری صنعتی و بهای تمام شده تنها محدود به کارخانجات وصنایع تولیدی بزرگ می‌باشد.هر چند شاید شاخص‌ترین کاربرد آن در این جهت باشد، ولی سایر موسسات نیز از این حسابداری بهره برده و از روش‌های حسابداری بهای تمام شده در شرکت‌های بیمه، بانک‌ها، شرکتهای حمل و نقل و هواپیمائی، دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها در جهت کارائی و کسب سود ببیشتر استفتده می‌گردد.برای مثال در ساده‌ترین حالت شرکت‌های حمل و نقل همواره سعی در محاسبه و تعیین قیمت تمام شده و هزینه حمل یک واحد کالا و یا یک نفر مسافر را دارند.

و اما تفاوت‌های حسابداری مدیریت با حسابداری مالی:

  1. از نظر استفاده کنندگان اطلاعات، استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری مدیریت، افراد و مدیران درون سازمان هستند ولی در حسابداری مالی علاوه بر درون سازمان، گروه‌های ذینفع و علاقمند خارجی مانند رقبا و موسسات مالی و اعتباری و بانک‌ها نیز از اطلاعات حسابداری مالی استفاده می‌نمایند.
  2. حسابداری مدیریت مقید و محدود به ضوابط معین و مشخصی نیست زیرا تنها در خدمت افراد و مدیران درون سازمانی است ولی حسابداری مالی مقید به اصول، مفروضات و میثاق‌های حسابداری می‌باشد.البته حسابداری صنعتی روش‌ها و اصول مورد استفاده حسابداری را نفی نمی‌نماید.بلکه در بر گیرنده یک نظام صحیح، دقیق و مناسبتر جهت ثبت و اندازه‌گیری عوامل هزینه از لحظه شروع تا تکمیل فرآیند می‌باشد.
  3. گزارش‌های حسابداری مدیریت اغلب به واحدهای تابعه و بخش‌های درون سازمان به تفکیک توجه دارد و ترکیبی از اطلاعات تاریخی، پیش بینی‌ها و برآوردها را بکار می‌گیرد ولی در حسابداری مالی گزارشات، کل واحد انتفاعی را در بر می‌گیرد و تنها از اطلاعات مبتنی بر گذشته(آنچه که واقعا اتفاق افتاده) استفاده می‌کند.

دیر زمانی نیست که با ایجاد و توسعه‌ی سابقه سازمان‌های صنعتی و ازدیاد روز افزون کارخانجات و گردش سریع چرخ‌های اقتصادی کشور و بالا رفتن میزان عرضه و تقاضا، مسئولین امور و صاحبان کارخانجات، با توجه به مشکلات موجود در زمینه قیمت تمام شده واحد محصول و محاسبه قیمت تمام شده واحد محصول و محاسبه سود و زیان دانستند که منحصراً با استفاده از روش‌های نوین حسابداری صنعتی که در کشورهای مترقی متداول است و همچنین با استفاده از روش‌های نوین حسابداری صنعتی که در کشورهای مترقی متداول است و همچنین با استفاده از روش‌های آماری صحیح و تهیه و تنظیم گزارش‌های مالی می‌توان هزینه تولید را تقلیل و در نتیجه درآمد بیشتری تحمیل نمود.

اصولاً حسابداری صنعتی به راه‌ها و روش‌های مقابل اطلاق می‌شود: جمع‌آوری و تخصیص هزینه‌های تاریخی به واحد کالا و دوایربه منظور ارزشیابی موجودی‌ها و تعیین درآمدهای حاصله معمولاً امروزه بدان خاطرحسابداری صنعتی از حسابداری مدیریت قابل تفکیک است که می‌تواند هدف‌های متعددی را تامین نماید.اینک حسابداری صنعتی، به مسئله جمع‌آوری و ارائه اطلاعات، به منظور اتخاذ انواع تصمیماتی اطلاق میگردد که دامنه‌شان از ادارهُ انجام عملیات روزمره تا اتخاذ تصمیمات استراتژیک غیر جاری و تعیین خط مشی‌های اصلی سازمان ادامه یابد. حسابداری صنعتی همچون گذشته در امر رعایت جنبه‌های حقوقی تهیه گزارش‌ها برای سهامداران، بستانکاران، نهادهای دولتی و سایر گروه‌های خارجی کمک‌های شایانی خواهند کرد.

متاسفانه چیزی قبل بواسطه عدم توجه به اصول و تئوری‌های حسابداری صنعتی و نتایج گرانبهای حاصل از اجرای آن، مسئولین صاحبان کارخانجات و سازمان‌های صنعتی همواره با مشکلات و معضلات عدیده‌ای در زمینه امور مالی مواجه می‌گردیدند و چه بسا ضررهای هنگفت و جبران ناپذیری متحمل شده که احتمالاً به انحلال سازمان منتهی می‌گشت.

نکته اصلی که در حسابداری صنعتی مورد توجه خاص قرار می‌گیرد، این است که به مدیران کمک شود تا بتوانند به حال و آینده نسبتاً دور، دست پیدا کنند. توجه به گذشته تا آنجا قابل توجیه است که در امر پیش بینی کمک نموده و پیش نیازهای تهیه گزارش‌های خارجی را تامین نماید.

نازی دواچی
1397/09/06